Maria Konopnicka w noweli „Mendel Gdański” na przykładzie głównego bohatera pokazuje jak bardzo nietolerancyjne było polskie społeczeństwo w XIX wieku.

„Dziady cz. II” Adama Mickiewicza to utwór w swej treści zawierający szereg niezwykle ważnych prawd moralnych o charakterze dydaktycznym w czasach współczesnych autorowi lecz należy się zastanowić czy ciągle mają one charakter ponadczasowy i jaką wartość stanowią dla nas dzisiaj.